ΡΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝΤΑ

5

(Φωτο: Ηλίας Ταμπουράκης, Huasao-Perú)

Rimasaq = θα μιλήσω
Rimanki
Rimanqa
Rimasun / rimasunchis (διπλός τύπος) (συνολικό)
Rimasaqku (μεριστικό)
Rimankichis
Rimanqaku

(Τα πρόσωπα qan / qankuna έχουν ίδιες καταλήξεις με τον ενεστώτα.)

To –wa- δείχνει πράξη δείχνει πράξη που κάνει κάποιος για εμένα:

Rimawanki                εσύ θα μιλήσεις σε εμένα (θα μου μιλήσεις)
Rimawanqa               αυτός, -ή θα μου μιλήσει
Rimawankichis          εσείς θα μου μιλήσετε
Rimawanqaku            αυτοί, -ές θα μου μιλήσουν

Και στον πληθυντικό δείχνει πράξη που κάνει κάποιος για εμάς:

Rimawankiku           εσύ θα μιλήσεις σε εμάς (θα μας μιλήσεις) (μεριστικό)
Rimawanqaku          αυτός, ή / -οί, -ές θα μας μιλήσει / -ήσουν (μεριστικό)
Rimawankichis         εσείς θα μας μιλήσετε (μεριστικό)
Rimawanchis            αυτός, -ή / -οί, -ές θα μας μιλήσει / -ήσουν (συνολικό)

Αντίθετα, τα ακόλουθα δηλώνουν πράξη που κάνει κάποιος σε εσένα:

Rimas(q)ayki             εγώ θα μιλήσω σε εσένα (θα σου μιλήσω)
Rimasunki                 αυτός θα σου μιλήσει
Rimas(q)aykiku         εμείς θα σου μιλήσουμε (μεριστικό)
Rimasunkiku             αυτοί, -ές θα σου μιλήσουν

Και στον πληθυντικό (σε εσάς):

Rimas(q)aykichis      εγώ θα μιλήσω σε εσάς
Rimasunkichis          αυτός θα σας μιλήσει
Rimas(q)aykiku         εμείς θα σας μιλήσουμε (μεριστικό)
Rimasunkichis          αυτοί θα σας μιλήσουν

Επομένως, συνοπτικά υπάρχουν οι τύποι:

Εγώ, αυτός, εμείς, αυτοί σε εσένα & σε εσάς,
Εσύ, αυτός, εσείς, αυτοί σε εμένα & σε εμάς.

(Τα εμείς & εμάς διακρίνονται σε σύνολα & μέρη συνόλων = μεριστικά.)

Άσκηση: Κλίνετε στο Μέλλοντα τα ακόλουθα ρήματα: reqsiy (γνωρίζω), rikuy (βλέπω), munay (αγαπώ), tupay (συναντώ), qati(ku)y (ακολουθώ), tapuy (ρωτώ), qhaway (κοιτάζω). 

 Μικροί διάλογοι:

Imataq chay hatun wasiqa. = Τι αυτό το κτίριο είναι;
Thunisqa ñawpa = Αρχαιολογικός χώρος
Chullpa = Τάφος για μούμιες
Machay = Σπηλιά
Aya panpana = Νεκροταφείο
Inkaq armakunan = Λουτρά των Ίνκας
Hatun punku = Πύλη
Raymi = Γιορτή
Pukara = Φρούριο
Inka purisqan ñan = Δρόμος των Ίνκας
Aklla wasi = Γυναικείο μοναστήρι για πριγκίπισσες των Ίνκας
Hatun kancha = Ανάκτορο
Manqus wasi = Ναός
Awa = Ύφασμα
Nina phuqchiq orqo = Ηφαίστειο
Qhawarina = Παράθυρο
Aqcha wasi = Ποτοπωλείο για τσίτσα από καλαμπόκι
Kay llaqtaqa sinchi sumaqmi. = Αυτό το χωριό πολύ όμορφο είναι.
Q’uchurikushanin kaypi. = Είμαι πολύ ευχαριστημένος εδώ.
Paqta maytapas rinchisman. = Κάπου αλλού πάμε;
Imatataq runakuna tutapi ruwanku q’uchurikunankupaq. = Τι κανείς μπορεί τη νύχτα να κάνει;
Imatataq ruwanchisman kunan tuta. = Τι θα κάνουμε απόψε βράδυ;
—man riyta munayman. = — προς να πάω θέλω.
—ta munayman. = — θέλω.
Imatataq kunan tuta ruwankiri. = τι απόψε νύχτα κάνεις;
Maytapas riyta munankimanchu kunan.= Κάπου να πάμε θέλεις σήμερα;
Imallatapis ukyanapaq maytapis riyta munankimanchu. = Κάτι να πιούμε κάπου να πάμε θέλεις;
         (Με αυτήν την πρόταση διαπιστώνουμε οτι οι συμφυρματικές γλώσσες λειτουργούν αντιστρόφως ανάλογα από τις κλιτές.) 
Haku. = Άντε, πάμε! / Ας πάμε! / Let’s go!
Arí, munaymanmi. = Ναι, θέλω.
Manan riyta atinichu. Δεν να πάω μπορώ.
Maypin tinkusunchis. = Πού θα συναντηθούμε;

Πριν τη συγκομιδή, οι σύγχρονοι αγρότες Αϋμαρά της Βολιβίας, τελούν σπονδές στην Πατσαμάμα (Pachamama) –τη Μητέρα Γη-, και στα Άπου Ατσατσίλα (Apu Achachila) –τα ιερά σύννεφα πάνω από τις κορυφές-: για αυτούς, η παράδοση δεν είναι τουριστικό φολκλόρ. Οι ιθαγενείς ντύνονται ακόμη και σήμερα με τσ’ούλλιου (ch’ullu), ούνκου (uncu) και ουσούτα (usuta) και παίζουν με τόγιος (toyo) και κένας (qena) την πεντατονική τους μουσική, που μιμείται τον άνεμο των Άνδεων. Κρατώντας στο αριστερό χέρι μία πάνινη τσάντα, φυσούν στον αέρα τα φύλλα του φυτού κόκα (erythroxylumcoca) –με τις παραισθησιογόνες ιδιότητες-, έτσι ώστε ο Γουάϊρα (Wayra) –ο θεός του Ανέμου- να τα μεταφέρει ως σπονδή στα τέσσερα σημεία της Αυτοκρατορίας των Ίνκας. Έπειτα, βρέχουν το έδαφος με τσίτσα (chicha) –ένα αλκοολούχο προϊόν ζύμωσης- για να θρέψουν με αυτόν τον τρόπο τους θεούς τους. 

Για περισσότερη συζήτηση γύρω από τις γλώσσες & τους πολιτισμούς τους, επικοινωνήστε μαζί μας: Ηλίας Ταμπουράκης & Maricela Jiménez, ιδιαίτερα μαθήματα στον χώρο σαςκιν. 6951614346 & 6939777085

Advertisements

Αρχαία… Ισπανικά

Κάθε σύγχρονη γλώσσα έχει και παλαιότερες, αρχαϊκές μορφές. Στη μεσαιωνική Γερμανία (και στη Βρετανία), μιλούσαν (κι έγραφαν) γοτθικά. Στην αναγεννησιακή Ισπανία, η “Μέση” λατινογενής γλώσσα με τα αραβικά στοιχεία κυριαρχούσε στη λογοτεχνία, αλλά και στην καθημερινή ζωή.

Ας δούμε ένα παράδειγμα αυτής της γλώσσας -σε παλαιογραφική μεταγραφή και με ελληνική μετάφραση, από το βιβλίο του Ηλία Ταμπουράκη με τίτλο: Ισπανοί Ιππότες στην Ελλάδα / 12 ιστορίες πολέμου, μαγείας και έρωτα του Amadís de Grecia, Εκδόσεις Bookstars, Αθήνα, 2017:

Δείγμα ισπανικού κειμένου-page-0

Η γραμματική της μεσαιωνικής ισπανικής διέφερε από τη σημερινή, ενώ συγχρόνως θυμίζει πορτογαλικούς τύπους κλίσης, π.χ.:

  • Α’ πρόσωπο ενικού του αορίστου οριστικής του ρήματος «φέρνω»: μεσαιωνική ισπανική = truxe, σύγχρονη ισπανική = traje, σύγχρονη πορτογαλική = trouxe.
  • Επίσης, παρατηρείται στη μεσαιωνική ισπανική το φαινόμενο που σήμερα ισχύει στη σύγχρονη πορτογαλική: το επίθημα που αποτελεί την κατάληξη του μέλλοντα διαχωρίζεται από το ρηματικό θέμα, με παρεμβολή του άμεσου αντικειμένου: los mataremos = mata(r)-los-emos (=θα τους σκοτώσουμε).
  • Ο συνδυασμός του έμμεσου αντικειμένου με το άμμεσο (se lo) ίσχυε στη μεσαιωνική ισπανική ως: gelo, που προέρχεται από το λατινικό: illī illu(m) >

Συντακτικά, εμφανίζονται στη μεσαιωνική ισπανική φαινόμενα, όπως:

  • Ο σχηματισμός του παρακειμένου ρημάτων κίνησης με το βοηθητικό ser και η κλίση της μετοχής του σύμφωνα με το γένος και τον αριθμό του άμεσου αντικειμένου (όπως στη σύγχρονη γαλλική γλώσσα): son llegadas = (αυτές) έχουν φτάσει.
  • Παράλειψη της πρόθεσης a στη σύνταξη έμμεσου αντικειμένου: vio a su amigo.

Στη μέση ισπανική του 15ου & 17ου αι. (της παρούσας έκδοσης):

  • Παραμένει η σύγχυση μεταξύ του f και του h.
  • Σχηματίζεται ο αντωνυμικός τύπος ευγενείας: vuestra merced> vuesarced > usted και ο τύπος «voseo», π.χ.: vos tenés > tú tienes > usted tiene (έχεις).
  • Ο συνδυασμός έμμεσου + άμεσου αντικειμένου gelo μετατρέπεται σε: se lo. Η θέση του, όμως, στο τέλος του ρηματικού τύπου –όπως και στη σύγχρονη πορτογαλική γλώσσα- δημιουργεί σύγχυση: diselo = πες του/της το & του/της το είπα.
  • Φυσικά, και η προφορά διέφερε. Για περισσότερα στοιχεία, αναζητήστε το προαναφερθέν βιβλίο.

Full_Ornamented_Royal_Coat_of_Arms_of_Spain_(1761-1868_and_1874-1931).svg

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e4/Full_Ornamented_Royal_Coat

Το κείμενο αυτό λέει τα εξής:

Κεφ. 12. Πώς ο Περιόν -ο Ιππότης της Ελπίδας, όπως τον έλεγαν- συνέλαβε την πριγκίπισσα. Κι έπειτα συνέλαβε έναν Σουλτάνο. Και τους έστειλε στην κυρά του, την Γκρισιλέρια.

Κι όταν εκείνοι μιλούσαν γι’ αυτά και γι’ άλλα πράγματα, ένας κεραυνός έπεσε στην αίθουσα, με τόση φωτιά και μυρωδιά, που όλοι πίστεψαν ότι ήταν ήδη νεκροί. Γέμισε με τόσον καπνό η αίθουσα, που σε μεγάλη έκταση δεν μπορούσαν να δουν τίποτα. Αφού απομακρύνθηκε ο καπνός, εκείνοι που τόσο πολύ είχαν τρομάξει, είδαν στο πάτωμα ένα σπαθί χωρίς τη θήκη του, γεμάτο αίματα. Κι έβγαιναν από μέσα του γλώσσες φωτιάς. Και κοντά στο σπαθί υπήρχε μία περγαμηνή με γράμματα ελληνικά. Την πήραν στα χέρια τους και τη διάβασαν. Έλεγε τα εξής: «Εγώ, η πριγκίπισσα Μελία, εχθρός της Χριστιανικής πίστης, που εξυμνώ το νόμο των δικών μου θεών, σε πληροφορώ –εσένα, Αυτοκράτορα- ότι εσύ και όλοι όσοι σε υποστηρίζουν, από εμένα το θάνατο θα βρείτε και την καταστροφή. Κι αυτό θα συμβεί από την οργή που από σένα δέχτηκε ο βασιλιάς Αρμάτο. Μπροστά σου θα δεις ν’ αποκεφαλίζεται και στην πυρά ν’ αφανίζεται αυτός που εσύ στον κόσμο περισσότερο εκτιμάς. Και ως σημάδι αλήθειας των λόγων μου, σου στέλνω αυτό το σπαθί, που από τα μάτια τούτης της πόλης δεν θα χαθεί, μέχρι μάταιη ν’ αποδειχθεί μια προφητεία, έργο του Απολιδώνα. Κι αυτό για να δεις ότι κανείς με τη μεγάλη μου σοφία δεν συγκρίνεται.» Μόλις διάβασαν το γράμμα, το σπαθί ανυψώθηκε στον αέρα κι ανέβηκε τόσο ψηλά, σε κοινή θέα όλων των κατοίκων της πόλης, κι έδειχνε σα να είχε φτάσει στον ουρανό. Κι έτσι ψηλά που ήτανε, έδειχνε σταθερό, σαν κομήτης, που τόσο ξεκάθαρα όλοι αντίκρυζαν. Ο αυτοκράτορας και όλοι όσοι βρίσκονταν στην αίθουσα, ήταν τόσο τρομαγμένοι, που δεν ήξεραν τι να πουν. Ήταν, όμως, πολύ θλιμμένοι από εκείνο το νέο συμβάν.

Ισπανοί Ιππότες στην Ελλάδα εξώφυλλο-page-0

Για περισσότερη συζήτηση γύρω από την ισπανική γλώσσα & τους πολιτισμούς της, επικοινωνήστε μαζί μας: Ηλίας Ταμπουράκης & Maricela Jiménez, ιδιαίτερα μαθήματα στον χώρο σας, κιν. 6951614346 & 6939777085

Ισπανοί Ιππότες στην Ελλάδα οπισθόφυλλο-page-0

Γερμανικά: παραδείγματα πτώσεων

f4e61829-ab1e-486f-9232-6a675d7b64a4

http://www.vorderland.com/integration/ehrenamtliches-engagment/deutsch-begleitung

Μία από τις δυσκολίες της γερμανικής γλώσσας είναι η κλίση και η σύνταξη των των ρημάτων με τις αντίστοιχες προθέσεις και τα επίθετα  ή τα ουσιαστικά στη σωστή πτώση.

http://mein-deutschbuch.de/liste-kasusergaenzungen-der-verben.html

Για περισσότερη συζήτηση γύρω από τη γερμανική γλώσσα & τον πολιτισμό της, επικοινωνήστε: Ηλίας Ταμπουράκης,  ιδιαίτερα μαθήματα στον χώρο σας, κιν. 6951614346

Ιερές κορυφές του πολιτισμού

Στα μεγάλα υψόμετρα του νότιου ημισφαιρίου, οι ταξιδιώτες διαπιστώνουμε ότι ορισμένες από τις αισθήσεις μας “δεν είναι πρόθυμες να γίνουν αντιληπτές”, όπως θά ΄λεγε ο Σιδ Καμπεαδόρ, ενώ συγχρόνως αποκτούμε άλλες, πρωτόγνωρες και έντονες, που μας μεταλλάσσουν σε οδοιπόρους στην ιστορική πορεία της πολιτισμικής νοοτροπίας των λαών.

Μέσ΄ τ΄ αγιάζι, η πυκνή μάζα των Άνδεων συγχέεται με το σκοτεινό ορίζοντα, κι έτσι δεν μπορώ να διακρίνω ποιά από τ΄ άπειρα λαμπερά στίγματα γύρω μου είναι άστρα, και ποια είναι φώτα από τα χιλιάδες φτωχόσπιτα που βρίσκονται στις παρυφές της Κορδιλιέρας η οποία περιβάλλει το λεκανοπέδιο της “Τσουκιάγο Μάρκα” (Λα Παζ), της πρωτεύουσας του “Κ΄όλλιασούγιου” (στα ισπανικά: Βολιβία).

Η αυγή έχει υφάνει τη ροζ κορδέλα της κορυφογραμμής του Ίν΄τι Ιλλιμάνι -του ιερού βουνού του Ήλιου. Είναι αυτή η ίδια κορδέλα που κεντούν στις φαρδιές φούστες τους οι ινδιάνες.

20081124134954

http://www.foto-andes.com/banco-fotos/2/popup_27.html

            Σ΄ ένα… ξύλινο λεωφορείο -απομεινάρι της δεκαετίας του ΄60, βρίσκομαι σ΄ ένα απόκρημνο ύψωμα -σπάνιο θέαμα σ΄ αυτό το υψίπεδο με όλες τις αποχρώσεις της ώχρας. Στο βάθος του ορίζοντα, μια κηλίδα από κοβάλτιο αρχίζει να διακρίνεται: είναι η λίμνη Τιτικάκα! Ο τόπος όπου ο θεός Ήλιος δημιούργησε το μυθικό ιδρυτή της Ινκαϊκής Αυτοκρατορίας. Σήμερα, το νησί που φέρει τ΄ όνομά του, φυλάει σαν αποκοιμισμένος γίγαντας αυτό το κοσμογονικό σημείο.

            Εδώ στο Αλτιπλάνο των 4.000 μέτρων, στην πέτρινη καρδιά της Βολιβίας, το τοπίο είναι ασκητικό, απάνθρωπο, και όπως έλεγε ο Αθορίν: “…μια απέραντη αίσθηση μοναξιάς κι εγκατάλειψης μας καταλαμβάνει… κάτι, σαν μία συμπύκνωση, σαν μία σύνθεση της θλίψης αυτού του τόπου…”

            Καταβεβλημένος απ΄ το “σορόχτσε” του υψομέτρου, που επιβάλλει δύσπνοια και υπνηλία λόγω έλλειψης οξυγόνου, βρίσκομαι στο μέσον της απεραντοσύνης της Bολιβιανής ημιερήμου, και με βήματα που δίνουν την αίσθηση αστροναύτη, προσπαθώ να διανύσω τον ατέρμονα ιμάντα του ορίζοντα, στον οποίον εμφανίζονται -ο ένας μετά τον άλλον- Ημιυπόγειοι Ναΐσκοι και Όρθιοι Μονόλιθοι, Πύλες του Αρχαίου Ηλίου και Βαθμιδωτές Πυραμίδες και Τείχη Μακρά, όλα τοποθετημένα σε απόλυτη προοπτική. Ένας χώρος κορεσμένος από χρώματα παστέλ και σχήματα γεωμετρικά, αρχαϊκά μα και πρωτοποριακά, που μοναχικά αλλά ακόμη όρθια, αναζητούν στην Ιστορία τον δικό τους Σαλβαδόρ Νταλί.

http://lookatallthepoorpeople.com/bolivia/  https://upload.wikimedia.org/wikipedia  http://travelinos.com/Lake_Titicaca  http://www.incaworldtravel.com/eng/tours/tiwanaku

Πιο πέρα, ο ασημοντυμένος λόφος του Ποτοσί έχει καθιερωθεί ανάμεσα στις Άγιες οντότητες του Πάνθεου των Άνδεων, χάρη στο μαρτύριο που έχουν υποστεί οι ασημωρύχοι  προσφέροντας το “σόνκ΄ο” -την καρδιά και τη “μίτα” -την καταναγκαστική εργασία των δακρύων, του αίματος και του ιδρώτα τους. Των δακρύων που η ηχώ τους γίνεται αισθητή στα μελοποιημένα “γουάϋνιος”: “Είμαι το πλούσιο Ποτοσί, του κόσμου είμ΄ ο θησαυρός. Είμαι ο βασιλιάς των βουνών, και φθόνο προκαλώ στους άλλους βασιλιάδες.”

https://youtu.be/FqE2QtS_H3w

Τοπία πρωτογενή, με λίμνες άλικες ή μπλε που φωσφορίζουν, πράσινες-κετσάλ σαν το λαμπερό πτηνό του παραδείσου, κίτρινες και άσπρες του χιονιού και του αλατιού, αφήνουν άναυδους τους προσκυνητές των Άνδεων, τους “εξερευνητές” που ακολουθούμε τα βήματα του Λώρεν Μακ Ιν΄τάιρ στην ερημιά της απεραντοσύνης.

“Άπου Ρίμακ”, ο “Υψηλός Ομιλητής”. Έτσι ονομάζεται η πηγή του ποταμού που έπειτ΄ από αμέτρητα χιλιόμετρα κάτω από κρεμαστές χορταρένιες γέφυρες “τσάκα” ενώνει τα ζωογόνα νερά του με το μύθο της Επαγγελίας, τη ζούγκλα του Αμαζόνιου του Μέγα, έχοντας αναβλύσει απ΄ το Νεβάδο Μίσμι, στα 5.597 μ.

https://www.madteam.net/rutas/alpinismo http://apurimacphotos.blogspot.gr/ http://5-five-5.blogspot.gr/2015/04/cerro http://www.thousandwonders.net/Laguna+Colorada

Το Κούσκο -ομφαλός του Κόσμου- και πρωτεύουσα του Ταγουάν΄τινσούγιου, της Ινκαϊκής Αυτοκρατορίας των 4ων Σημείων του Ορίζοντα, είναι για τον ταξιδιώτη σημείο εκκίνησης του τραίνου που συναντά κρεμασμένη από τα σύννεφα την ακρόπολη της “Παλαιάς Κορυφής”, γνωστής ως Μάτσου Πίκτσου. Χαμένη ανάμεσα στην καταχνιά της Ισπανικής κατάκτησης μέχρι το 1911, όταν ο Αμερικανός Χάιραμ Μπίνγγαμ της αφαίρεσε την πράσινη πλερέζα της τροπικής βλάστησης που αναβλύζει από το φαράγγι Ουρουμπάμ΄μπα, το οποίο δημιουργείται από το Γουάινα Πίκτσου, τη “Νέα Κορυφή”, τον δίδυμο αδελφό του Μάτσου Πίκτσου.

Η επιθανάτια αίσθηση που μεταδίδει το καυτό κερί στα χέρια των ινδιάνων προσκυνητριών στην κωμόπολη Γουάνκα, κοντά στο Κούσκο, τις μετουσιώνει σ΄ ένα ταξίδι εκστατικό στον πνευματικό κόσμο του παγανιστικού/καθολικού συγκρητισμού. Η Εκκλησία προσπαθεί να εξαλείψει αυτά τα κατάλοιπα, αλλά μάταια, αφού η ιθαγενής νοοτροπία έχει αποδειχθεί ατσάλινη.

Στο παζάρι του Γουανκάγιο, που με ανέβασε με χίλια βάσανα το λεωφορείο μου, οι βοτανογιατρέσσες θεραπεύουν τον πυρετό (απ΄ το σώμα κι απ΄ την ψυχή), δένουν τις μάγισσες και γιατρεύουν την ανδρική ανικανότητα. Δίπλα τους, κάθε είδους λιάμα: βικούνιας, αλπάκας, γουανάκος.

  1. http://www.embark.org/peru/cuzco  http://www.peruvianodyssey.com/  http://elcomercio.pe/sociedad/lima/foto  http://www.portalmachupicchu.com

“Δοξάστε τον Θεό στα Μεγάλα Ύψη…” έτσι αρχίζει η Λειτουργία των Μιγάδων. “Άπου”, υψηλός, Άνδεις, Ήλιος, όλα είναι λέξεις που υπαινίσσονται τον προορισμό της ματιάς προς τα πάνω, κατά την αρχαιοελληνική έννοια του Ανθρώπου, μέχρι να συναντήσει την κορυφή Γουάνκα Βίλλκα, το “Ιερό Δάκρυ” των Ίνκας, του οποίου το όνομα άλλαξε ο θρησκευτικός συγκρητισμός σε: “Βερόνικα” (Ιερά Σινδόνη).

Το “κειμήλιο” που επιμένω να χρησιμοποιώ ως λεωφορείο, μ΄ έχει φέρει πια σε κορυφές του τρόμου. Το Σέρρο Λιουλλιαϋλλιάκο της Χιλής, η παγωμένη κλίνη της αιώνιας “σιέστα” της “Εκλεκτής”, μιας ινδιανούλας Κέτσουα, η οποία ήταν κάτι παραπάνω από ένα απλό θύμα ανθρωποθυσίας: είχε το υψηλό αξίωμα της διπλωματικής αποστολής ανάμεσα στην Αυτοκρατορία των Ίνκας και στη Βασιλεία των Θεών. Οι ορεινές θεότητες ήταν συγχρόνως Κυρίαρχοι του Χρόνου, της Ζωής και του Θανάτου, που σ΄ αυτήν την περίπτωση προκλήθηκε από την κατανάλωση “κόκα” και οινοπνευματώδους ποτού “τσίτσα”, από τη νόσο του υψομέτρου, την πεζοπορία στα 6.700 μ., και από το πολικό ψύχος της θεοποιημένης κορυφής.

Πετώντας σαν τον “μάλλικου κούν΄τουρ”, τον  κόνδορα που είναι ο ιερός καθοδηγητής του πολιτισμού, πάνω από την Ακονκάγουα, την ψηλότερη κορυφή του δυτικού ημισφαιρίου, στην Αργεντινή, υψώνεται η σκέψη στον κόσμο τον πνευματικό.

https://gr.pinterest.com/https://gr.pinterest.com/  http://peru.com/viajes/conozca  http://www.crystalinks.com/mummiesperu.html

Στο Μεξικό τώρα, τη χώρα με τις δύο μάνες: τη Σιέρρα Μάδρε της Ανατολής, και τη Σιέρρα Μάδρε της Δύσης! Κοίτα! Κάποιες ινδιάνες Ταραουμάρα -στρόβιλος χρωμάτων οι ενδυμασίες τους- περπατούν στην άκρη της σύγχρονης Παναμερικανικής Οδού, πηγαίνοντας προς το Χάλκινο Φαράγγι. Σ΄ αυτές τις απόμακρες ερημιές, οι σαμάνοι προσφέρουν ακόμη θυσίες σάρκας, ενώ στο Μόν΄τερρέϋ, την εμπορική μητρόπολη πάνω στη δυτική οροσειρά, ο Παντοδύναμος σήμερα ονομάζεται “Χρήμα”.

Στις ανηφοριές της Χαλάπα, τραβώντας προς το Αλτιπλάνο, έχασαν τη ζωή τους πολλοί κονκισταδόροι που τόλμησαν να βεβηλώσουν την Τενοστίτλαν, την καθαγιασμένη πόλη των Αζτέκων, στα 2.240 μ. υψόμετρο, που την περιβάλλουν οι θεϊκές κορυφές του Ποποκατέπετλ, του βουνού “που καπνίζει”, στα 5.452 μ., και της Ιστακσίγουατλ, της “Λευκής Γυναίκας”. Η ογκώδης μορφή αυτών των βουνών αναπαριστάται από το “τεοκάλλι”, την πυραμιδοειδούς αρχιτεκτονικής Οικία των Θεών.

“Το Βουνό είναι ο Ύψιστος Θεός των Προγόνων”, έγραφε ο Φερνάν΄ντο Δίες Μεδίνα. Η οροσειρά του “Κουτσουματάν” (3.800 μ.), ο “υγρός και σκοτεινός κάτω κόσμος, η κόλαση του Σιμπαλμπά”, ή η λίμνη Ατιτλάν, θεϊκά αδελφοποιημένη με την Τιτικάκα, ήταν οι Γεννήτορες των πολιτισμών του “Μαγιαέτικ”, όπως των Κ΄ιτσέ και των Κακ΄τσικέλ. Μετά τα 2.000 μ., βωμοί αφιερωμένοι στον Μαξιμόν, τον υβριδικό θεό, πόλεις μπαρόκ και πολύχρωμες αγορές, όπως του Τσιτσικαστενάνγγο, του Κ΄ουμαρκάαχ και του Νεμπάχ, σου κόβουν την ανάσα με το φυσικό τους σκηνικό, που βρίσκεται πέρα από κάθε ανθρώπινη πρόσβαση.

Οι άνθρωποι των κορυφών, στην απομόνωση του υψομέτρου, έχουν απελευθερωθεί από τη μάταιη αλαζονεία, για να μπορούν έτσι ν΄ ατενίζουν “τους από κάτω” με συγκατάβαση. “Η ψυχή αυτών των βουνών γίνεται άνθρωπος και σκέφτεται”, είπε ο Φραντς Ταμάγιο.

http://www.alamy.com/stock-photo-tarahumara-indian-women-s-colorful-native  http://cabinflooresoterica.com/content/popocatepetl.html

Για περισσότερη συζήτηση γύρω από την ισπανική & την πορτογαλική γλώσσα & τους πολιτισμούς τους, επικοινωνήστε μαζί μας: Ηλίας Ταμπουράκης & Maricela Jiménez, ιδιαίτερα μαθήματα στον χώρο σας, κιν. 6951614346, 6939777085 & 2114026048

Ισπανικά: ρηματικοί τύποι μιας άλλης εποχής…

„Aunque por su significado las formas -ra y -se son equivalentes en la lengua moderna, no siempre pueden sustituirse entre sí. La primera procede del pluscuamperfecto de indicativo latino (amaveram); la segunda, del pluscuamperfecto de subjuntivo (amavissem). Una y otra absorbieron además significados propios de otros tiempos del indicativo o del subjuntivo respectivamente. La identificación de significados entre amara y amase es el resultado de un largo proceso histórico que los ha ido aproximando progresivamente, sin que haya llegado a ser tan completa que permita permutarlos entre sí en todos los casos, como veremos a continuación:

catedralcolorida-compressor

http://originburgos.es/wp-content/uploads/2015/04/catedralcolorida-compressor.jpg

Amara, como pluscuamperfectode indicativo equivalente a había amado, predomina en los textos literarios medievales. Según los cómputos estadísticos que se han realizado, parece que en el siglo XV se inicia el predominio de amara con valor subjuntivo, el cual sique avanzando en los escritores del Siglo de Oro. En la segunda mitad del siglo XVII son ya muy poco frecuentes los ejemplos de amara (= había amado) como indicativo. Los escritores de fines del siglo XVIII y los románticos, por imitación de los textos antiguos y especialmente del Romancero, restauran el uso primitivo en muchos casos. Esta restauración literaria, ajena a la lengua hablada, persiste más o menos debilitada hasta nuestros días:

No es ya Montevideo la ciudad humilde que él dejara al partir. (J. E. Rodó)

Clarín, el buen maestro, fracasó también en la ayuda que me prestara. (Azorín)

A San Fracisco de Asís le habrá dado un vuelco el corazón en el pecho; aquel pecho abierto al amor de los animales, que en verso piadoso cantara el pagano Rubén. (C. J. Cela)

A veces encontramos la forma -ra, no ya como pluscuamperfecto de indicativo, sino como un pretérito cualquiera de indicativo.

Se comenta el discurso que anoche pronunciara el Presidente  (en vez de  pronunció).

Esta construcción no está justificada en modo alguno por la tradición del idioma.

En la apódosis de las oraciones condicionales, la forma en -ra conserva el valor indicativo originario, y puede ser sustituida por el condicional en -ría.

Si tuviese buenos valedores conseguiría (o consiguierael cargo solicitado.

De la apódosis pasó a la prótasis, haciéndose equivalente de -se:

Si tuviera (tuviesebuenos valedores,  etc.

En resumen: Amara equivale a amase en la prótasis de las oraciones condicionales. Amara equivale a amaría en la apódosis, uso que en el habla coloquial solo vive hoy en algunos países de América. En estilo literario su frecuencia es mucho menos que en la lengua clásica. Frases como

Si no pareciera  o pareciese descortesía se lo dijera,

se sienten hoy como afectadas; lo corriente es se lo diría.

En cambio, el uso indistinto de -ra o -ría tiene plena vigencia tratándose de verbos modales en frases de significado potencial, tanto en el habla corriente como en estilo literario.

Para que le ayude a hacer una cosa que no debiera [o deberíahacer. (José Isaacs)

Tanto para leer como para crear una poesía debiéramos [o deberíamosexigir cierta solemnidad. (J. Ortega y Gasset)

Todo pudiera [podríaser, y además, cosas más raras se han visto.  (C. J. Cela)

Fuera de los casos que acabamos de mencionar, la identificación de -ra y -se es hoy completa, es decir: ambas pueden sustituirse entre sí siempre que sean subjuntivas. El predominio de una u otra depende de estilos o preferencias individuales o colectivas.

En el habla corriente predomina generalmente -se; pero -ra tiene mucho uso en la lengua culta y literaria.“

[RAE: Esbozo de una nueva gramática de la lengua española, § 3.15.6a-d]

Για περισσότερη συζήτηση γύρω από την ισπανική γλώσσα & τους πολιτισμούς της, επικοινωνήστε μαζί μας: Ηλίας Ταμπουράκης & Maricela Jiménez, ιδιαίτερα μαθήματα στον χώρο σας, κιν. 6951614346 & 6939777085

Πορτογαλικά: κοινά λάθη

            Σε κάθε γλώσσα υπάρχουν “τριών ειδών λάθη”: αυτά που κάνει κάποιος ξένος, εκείνα που κάνουν τα παιδιά, και τέλος, οι λαϊκισμοί όσων δεν έχουν παιδεία. Ας δούμε μερικά από αυτά στην πορτογαλική γλώσσα:

1501669715773_10erros1

https://ciberduvidas.iscte-iul.pt/artigos/rubricas/idioma/10-erros-linguisticos

“Todos eles são cidadões”. Na frase, o plural da palavra “cidadão” está errado. O correto é usar “cidadãos”. Veja a forma correta do plural de outras palavras: caracteres (de caráter), juniores (de júnior), seniores (de sênior), escrivães (de escrivão), gangsteres (de gangster)

“Fazem dez anos que ele se foi”. Nessa frase, o verbo “fazer” está empregado errado. Fazer, quando exprime tempo, é impessoal, portanto, não deve seguir flexão de número. O correto é escrever e dizer “Faz dez anos/ Faz dez séculos/ Faz dez dias”

“Houveram muitas manifestações”. Na frase, o verbo “haver” está errado. Quando o verbo “haver” é usado com o mesmo sentido do verno “existir” também deve se manter invariável, sem flexão. O correto é escrever e dizer “houve muitas manifestações”

“Há cem anos atrás”. A palavra “atrás” na frase é desnecessária. Nesse caso, o “há” já indica passado. O correto é usar “há cem anos”

“Porque ele nos deixou?”. O uso do “porque” na frase está errado. Quando for usado com o sentido de razão, o “porque” deve ser escrito separado: “Por que ele nos deixou? / Explique por que você se atrasou”

“Ela preferia ir do que ficar”. Essa frase está errada, porque quem prefere sempre “prefere uma coisa a outra”. O certo seria escrever então “ela preferia ir a ficar” 

“Não há excessão nesse caso”.  A forma certa de escrever é “exceção”. Veja a seguir outras palavras cuja grafia deve receber atenção; a forma correta das palavras está dentro dos parênteses: “impecilho” (empecilho = estorvo), “envólucro” (invólucro = coisa que envolve), “paralizar” (paralisar), “beneficiente” (beneficente), “previlégio” (privilégio), “zuar” (zoar = zumbir),  “advinhar” (adivinhar), “ascenção” (ascensão), “pixar” (pichar = aploicar pez)

“Esta foi a última seção da peça”. “Seção” significa divisão, repartição, enquanto “sessão” equivale a tempo de uma reunião. O correto então seria escrever “essa foi a ultima sessão da peça”

“Eles não sabiam aonde o boneco estava”. Nesse caso, o correto é escrever “onde” e não “aonde. “Aonde” é usado apenas quando associado à ideia de movimento: “não sei aonde ele quer chegar”. Enquanto “onde” é usado para designar lugar: “onde [em que lugar] o boneco estava?”

“Obrigado, diz a garota”. A palavra “obrigado” deve concordar com o gênero de quem fala. O correto é usar da seguinte maneira: “obrigada, diz a garota”. Não se aplica em plural.

 Για περισσότερη συζήτηση γύρω από την πορτογαλική γλώσσα, επικοινωνήστε: Ηλίας Ταμπουράκης, ιδιαίτερα μαθήματα στον χώρο σας, κιν. 6951614346

Η στίξη: αγγλικά, γερμανικά, ισπανικά, πορτογαλικά & ελληνικά.

puntacion

http://ortografiaparaninos.blogspot.gr/p/uso-de-los-signos-de-puntuacion.html

Σε όλες τις γλώσσες, η στίξη (κόμμα, τελεία, κλπ) έχουν πολύ σημαντική λειτουργία για τη σωστή κατανόηση μίας πρότασης. Ο κόσμος, γενικά, έχει την τάση να παραλείπει το κόμμα ή -σε χειρότερες περιπτώσεις- ακόμη και την τελεία ή το ερωτηματικό, νομίζοντας ότι αυτά είναι ασήμαντα λάθη. Για να καταλάβουμε τη σπουδαιότητα αυτών των γραμματικών φαινομένων, ας προσπαθήσουμε να διαβάσουμε την ακόλουθη πρόταση στη μητρική μας γλώσσα, πρώτα χωρίς στίξη και μετά με αυτήν: 

Αυτό που έκανες είναι χωρίς άλλο πολύ σωστό και σε κάθε περίπτωση πρακτικό.

Αυτό που έκανες είναι, χωρίς άλλο, πολύ σωστό και, σε κάθε περίπτωση, πρακτικό.

Στη συνέχεια, ας δούμε τους κανόνες στίξης στην ελληνική γλώσσα, επειδή χωρίς αυτήν τη γνώση, δεν μπορούμε να μάθουμε καμία ξένη σωστά. 

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20Nea/stixi-NE.htm

Οι κανόνες, όμως, διαφοροποιούνται ανάμεσα στις γλώσσες:

Η στίξη στα αγγλικά:

https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/writing/punctuation

Σε σύγκριση με τα γερμανικά:

http://www.braunschweig-verlag.de/zeichensetzung-deutsch-englisch-vergleich.html

Ισπανικά:

http://sitios.ruv.itesm.mx/portales/crea/dudas/puntuacion.htm

Πορτογαλικά:

https://www.tudosobreredacao.com.br/regras-de-pontuacao-virgula-ponto-exclamacao-reticencias-travessao-aspas.php

Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών στον χώρο σας. Ηλίας Ταμπουράκης & Maricela Jiménez Sancho κιν.: 6951614346 & 6939777085