Αρχαιοαστρονομία!

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΕΝΟΙ ΣΤΟΥΣ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΥΣ

tumblr_inline_nicxilleTy1r6trqp

https://www.tumblr.com/search/blue%20star%20kachina

Πανάρχαιες και ιερές Πόλεις-Κράτη, προσανατολισμένες στ΄ άστρα, εκφράζουν με την πρωτοποριακή τους τέχνη τους θρησκευτικούς μύθους και την πολιτική ιστορία  τους. Είναι οι μυστηριώδεις θεματοφύλακες της πολιτισμικής ιδιοσυγκρασίας των ιθαγενών της Αμερικανικής Ηπείρου.  Είναι απαραίτητο να αναφερθεί ότι κατά τις διάφορες εποχές που θεμελιώθηκαν οι ιθαγενείς μητροπόλεις της Λατινικής Αμερικής, τα άστρα καταλάμβαναν διαφορετικές θέσεις στον ουράνιο θόλο. Έτσι, μία πιθανή μέθοδος χρονολόγησης των μνημείων είναι η μελέτη της σημερινής  γωνίας απόκλισής τους από την αντίστοιχη θέση του θεϊκά συσχετισμένου μ΄ αυτά άστρου κατά την εποχή της κατασκευής του.

ΒΟΛΙΒΙΑ

sunken_tiwanaku

http://www.jqjacobs.net/andes/tiwanaku.html

Οι amauta -σοφοί του πολιτισμού Chiripa- επέλεξαν τον τόπο ίδρυσης του Tiwanaku στα υψίπεδα των βολιβιανών Άνδεων, προς τον “Σταυρό του Νότου”.
    Στην Qh´alasasaya -το Ναό της Όρθιας Πέτρας, (200 π.Κ.Π.-600 Κ.Π.), αφιερωμένο στο θεό Ήλιο Willka Int´i, και στις δύο ισημερίες, δηλαδή τη φθινοπωρινή -που εδώ αρχίζει την 21η Μαρτίου, και την εαρινή -21η Σεπτεμβρίου, ο ήλιος ανατέλλει ακριβώς από το κέντρο της κύριας πύλης, που ορίζεται από ένα μονολιθικό ειδώλιο. Κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο (21 Ιουνίου), ο ήλιος ανατέλλει από τη βορειοανατολική γωνία των τειχών, ενώ κατά το θερινό (21 Δεκεμβρίου) ανατέλλει από τη νοτιοανατολική γωνία, φωτίζοντας πάντα το μονόλιθο που προανέφερα. Οι ιερείς-αστρονόμοι του Tiwanaku, πρόγονοι της αυτοκρατορίας των Ίνκας, είχαν υπολογίσει το έτος σε 365,24 ημέρες.

ΗΠΑ

sundagger2_zpseaafcbf2

http://www.richholtzin.com/2014/04/chaco-canyon.html

Στο φαράγγι Chaco, στο Νέο Μεξικό (ΗΠΑ), ο πολιτισμός Pueblo-Anasazi -κοιτίδα των μετέπειτα “Γιουτο-Αζτέκων” του κέντρο-μεξικανικού Anahuac- κατασκεύασε -γύρω στο έτος 800 Κ.Π., “kiwa με sipapu”, δηλαδή ημικυκλικούς ναούς με υπόγειες μυστικιστικές αίθουσες, που συμβόλιζαν την ανθρώπινη ένωση με τον κόσμο των πνευμάτων.
    Στο “ηλιακό ξίφος”, έναν βράχο ύψους 443 ποδών, διανοιγμένο με κάθετες τομές, οι ακτίνες του μεσημβρινού ήλιου -της πανπολιτισμικής αυτής θεότητας- φιλτράρονται μέσα από τις σχισμές, και φωτίζουν τις δύο πλευρές (αρ.-δεξ.) ενός σπειροειδούς μοτίβου, που είναι χαραγμένο στο πίσω τοίχωμα του τεχνητού αυτού σπηλαίου, δείχνοντας έτσι, την πρώτη ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου. Οι ακτίνες ενώνονται σιγά-σιγά, έως ότου αγγίξουν την δεξιά πλευρά του σπιράλ, ενώ συγχρόνως, μία άλλη, μικρότερη ακτίνα εμφανίζεται σ΄ένα δευτερεύον γεωμετρικό σχήμα στα αριστερά. Αυτή είναι η ένδειξη της φθινοπωρινής, αλλά και της εαρινής ισημερίας, αντίστοιχα. Η τελική θέση του “ηλιακού βέλους” στο γεωμετρικό κέντρο του σπιράλ, σημειώνει το θερινό ηλιοστάσιο.

ΠΑΡΑΓΟΥΑΗ

14jun2012---homem-de-etnia-indigena-sai-de-oca-para-participar-da-cerimonia-oficial-de-abertura-dos-jogos-verdes-na-aldeia-kari-oca-durante-a-rio20-1339721415003_956x500

http://noticias.uol.com.br/meio-ambiente/album/2012/06/14/jogos-verdes-indigenas-movimentam-a-aldeia

Οι οικισμοί teko´a του πολιτισμού Tupí Guaraní στο Chaco της Παραγουάης -που κατάγεται ιστορικά από τους Mb´y-a του Αμαζονίου- αποτελούνται από 4-8 κυκλικές αχυρένιες καλύβες, τοποθετημένες επίσης κυκλικά, γιατί σύμφωνα με τη νοοτροπία των ιθαγενών, το σύμπαν είναι σφαιρικό. Η κοιλιά της εγκύου γυναίκας, τα αυγά των πουλιών, και γενικά, οτιδήποτε παράγει ζωή, έχει το σχήμα της υδρογείου, η οποία είναι το φυσικό περιβάλλον που γεννά τη ζωή. 
    Στο κέντρο των χωριών Γουαρανί, όπως το Mb´oreré, βρίσκεται το Ιερό opy -μία καλύβα  μεγαλύτερου μεγέθους, και ημικυκλική, με την είσοδό της στα δυτικά, κι ένα μικρό παράθυρο προς την κατεύθυνση που ανατέλλει ο ήλιος, όπου ο θρησκευτικός ηγέτης Karaí, κρατώντας το ιερό σκήπτρο ywyrá-i, διακοσμημένο με φτερά τροπικών πουλιών, διηγείται -μέχρι και σήμερα- στη μελωδικά ένρινη γλώσσα ñe´engatú, που σημαίνει: “όμορφη γλώσσα, λαμπερή”, τους θρησκευτικούς μύθους της φυλής, γνωστούς ως: όμορφα λόγια ñe´e porã tenondé.

ΜΕΞΙΚΟ

monte-alban

https://arqueoastronomia.wordpress.com/monte-alban-piramides/

Η καθημερινή παρατήρηση των άστρων έδωσε στην κοινωνία των Σαποτέκων, στο Monte Albán της Oaxaca (100 π.Κ.Π.-1.500 Κ.Π.), την αναγκαία γνώση για τις εναλλαγές των εποχών, τις περιόδους συγκομιδής των θεραπευτικών βοτάνων, όπως και για την πρόγνωση των κύκλων για τις αρχιτεκτονικές κατασκευές προσανατολισμένες στα 4 σημεία του ορίζοντα.

Η ιερατική τάξη, που αποτελούσε μία μικρή ομάδα της κοινωνίας, εκπαιδευμένοι με μεγάλη πειθαρχία στο θρησκευτικό κλίμα από την παιδική τους ηλικία, τελούσαν επίσης αστρονομικές παρατηρήσεις. Οι γνώσεις τους αυτές, αποτελούσαν τη σημαντικότερη υποστήριξη της κρατικής εξουσίας.
    Στην Κεντρική Πλατεία, δύο κτίρια λειτουργούσαν ως αστεροσκοπεία. Ήταν συσχετισμένα με άλλους χώρους της Κοιλάδας της Oaxaca, όπως το “Caballito blanco – Λευκό αλογάκι” στη Yagul. Ήταν, επιπλέον, οπτικά συνδεδεμένα με διάφορα σημεία της φύσης, όπως λόφους, βράχους και φαράγγια, ή και με τεχνητά σημάδια, π.χ. στήλες ή πέτρες με εγχάρακτα μοτίβα.

ΠΕΡΟΥ

Inti_Watana

http://peru-spezialisten.com/wozu-diente-machu-picchu/

Στην αυτοκρατορία των Ίνκας, που ονομαζόταν Tawantinsuyu, δηλ. “τα 4 σημεία του ορίζοντα”, (1438-1532 Κ.Π.), υπήρχε μία δοξασία, σύμφωνα με την οποία, ο Γαλαξίας μας, που λεγόταν Qhoyllurñan, δηλαδή “μονοπάτι των αστερισμών”, έρεε από τον ουράνιο θόλο Hanaqpacha, και εισχωρούσε στον κάτω κόσμο. Επιστρέφοντας προς τα ΄πάνω, άφηνε στο πέρασμά του σημάδια από σκούρα, γόνιμη λάσπη στον ουρανό, σε σχήματα φιδιών amaru, βατράχων, πουλιών suri, λιάμας (προβατοκαμήλων των Άνδεων) και αλεπούδων. Ο ήλιος εμφανιζόταν ως ο θεός Inti, ενώ το φεγγάρι, ως η θεά Qh´illa.
    Η κυκλώπεια αρχιτεκτονική της θεαματικής πόλης Machu Picchu, παρουσιάζει -μεταξύ άλλων- έναν ναό με ημικυκλική κάτοψη, που είναι γνωστός ως το “Προπύργιο”. Στον ανατολικό του τοίχο, έχει ένα άνοιγμα, που οδηγεί τις ακτίνες του πρωινού ήλιου -που ανατέλλει πάνω απ΄  την κορυφή San Gabriel την 21η Ιουνίου, όταν ξεκινά το χειμερινό ηλιοστάσιο στο νότιο ημισφαίριο, παράλληλα προς το χαραγμένο χείλος της ιερής πέτρας Int´i Watana, που σημαίνει “δεσμά του ήλιου”.

ΜΕΞΙΚΟ

teotihuacan

http://www.worldatlas.com/articles/teotihuacan-unique-places-of-mexico.html

Μία από τις σπουδαιότερες πόλεις-κράτη της αμερικανικής αρχαιότητας ήταν η  Teotihuacán (=ιερός/θεϊκός τόπος), στην κοιλάδα του Anahuac (=κοντά στο νερό), στο κεντρικό Μεξικό, η οποία ιδρύθηκε τον 1ο αι. Κ.Π. Η πολεοδομία της βασίζεται σε γεωγραφικές συντεταγμένες με ουράνιες προεκτάσεις της πρωτοϊστορικής της περιόδου. Η πυραμίδα του Ηλίου, η 2η μεγαλύτερη στον κόσμο (με πρώτη κατά σειράν εκείνη στη Cholula, Μεξικό), έχει ως φόντο στα δυτικά, το λόφο Colorado, έναν εξέχοντα φυσικό χώρο παρατήρησης του αστερισμού των Πλειάδων. Από αυτό το σημείο, οι αρχαίοι αρχιτέκτονες είχαν χαράξει μία κάθετη οδό προς τα βορειοανατολικά, όπου βρίσκεται ο λόφος Gordo, με τη σημαντικότερη φυσική πηγή ύδρευσης της πόλης και ολόκληρης της κοιλάδας. Πάνω σ΄ αυτήν τη νοητή γραμμή βασίστηκε η κύρια οδός της Teotihuacán, γνωστή σήμερα ως “Οδός των Νεκρών”.

ΜΕΞΙΚΟ

Chichen-Itza-4

https://www.google.gr/search?q=chichen+itza

Οι Τολτέκοι, λαός με μεσολαβητικό ρόλο ανάμεσα στους Μάγιας και στους Αζτέκους, ήταν οι κατασκευαστές της πυραμίδας- ημερολογίου του θεού Kukulkan, δηλαδή του αντίστοιχου “Φτερωτού Φιδιού Quetzalcóatl των Αζτέκων, τον 10ο αι. Κ.Π., στην Chichén Itzá του Yucatán. Κατά τη δύση του ηλίου, τις ημερομηνίες που δηλώνουν την αρχή των δύο ισημεριών αντίστοιχα, η σκιά του σώματος του φιδίσιου θεού κινείται στα πλάγια της κύριας σκάλας.   
    Ο κύκλος του μεσοαμερικανικού ημερολογίου αποτελείται από 2 νοητά “γρανάζια”.  Το ένα καλύπτει 260 ημέρες και αντιπροσωπεύει τη σύνδεση μίας διαδοχής αριθμών από το 1 έως το 13 με 20 ονόματα ημερών. Διαπλεκόμενο με τον κύκλο αυτόν ήταν και ένα “κοίλο” έτος 365 ημερών, διαιρεμένων σε 18 μήνες των 20 ημερών. Οι ημερομηνίες συνέπιπταν μεταξύ των δύο κυκλικών ημερολογίων κάθε 18.980 ημέρες, δηλαδή, 52 “κοίλα” έτη. Τότε κατασκευαζόταν ένα ακόμη επίπεδο σε ορισμένες πυραμίδες, γεγονός που σημαίνει ότι η συγκεκριμένη του Kukulkan διήρκεσε 52χ9=468 χρόνια για να αποπερατωθεί!

ΜΕΞΙΚΟ

palenque-mexico-chiapas-500x375

https://www.google.gr/search?q=palenque+chiapas+mexico&source

Διάφορα μνημεία της μεσοαμερικανικής, της ενδιάμεσης ή ακόμη και της περιθωριακής αρχαιολογικής ζώνης έχουν χτιστεί προσανατολισμένα σε αστερισμούς, προσωποποιημένους σε υπερφυσικά όντα ή τερατόμορφες θεότητες, και συνεισέφεραν στον υπολογισμό των κύκλων της ζωής των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών, σύμφωνα με τις κυκλικές κινήσεις του σύμπαντος.
    Στο Palenque (Chiapas), ο πύργος του ανακτορικού αστεροσκοπείου, που κατασκευάστηκε από τον κλασικό κεντρικό πολιτισμό των Μάγιας, τον 7ο αι. Κ.Π., παρουσιάζει αρχιτεκτονικά στοιχεία της μακρινής ασιατικής καταγωγής των ιθαγενών.
    Στο “Tajín” (=Κεραυνός θεοποιημένος), ο κλασικός πολιτισμός της Veracruz, (7οσ-9ος αι. Κ.Π.), έχει διατηρήσει τα στοιχεία της ιθαγενούς αστρονομίας των γειτονικών λαών, μέσω ενός τελετουργικού, σύμφωνα με το οποίο, 4 ινδιάνοι δεμένοι από τα πόδια στην κορυφή ενός ψηλού κορμού δέντρου πέφτουν ρυθμικά στο έδαφος παίζοντας μουσική, και πραγματοποιώντας 52 περιστροφές, που συμβολίζουν το προαναφερθέν ημερολόγιο.

Δείτε το ίδιο κείμενο του Ηλία Ταμπουράκη στην ισπανική γλώσσα:

http://iliastampourakis.weebly.com/arqueoastronomiacutea.html

Για περισσότερη συζήτηση γύρω από θέματα πολιτισμού & για ιδιαίτερα μαθήματα ισπανικών & αγγλικών στον χώρο σας, επικοινωνήστε μαζί μας:  Ηλίας Ταμπουράκης & Maricela Jiménez, κιν. 6951614346 & 6939777085

Advertisements

2 responses to “Αρχαιοαστρονομία!

  1. Pingback: Συγκριτική Μυθολογία: Ένα παραμύθι παγκόσμιο, αλλά όχι παγκοσμιοποιημένο. | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

  2. Pingback: Βραζιλία-Κούβα: Μαύρο θέατρο Orixá! | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s