Ταχυδρόμος του Πολιτισμού ! Σύμβολα-Λέξεις-Έννοιες

Για να υπάρξει μία έννοια, πρέπει να δημιουργηθεί μία λέξη. Ο “Λόγος” -με την έννοια της λογικής- εκφράζεται με τον “Λόγο” -με την έννοια της ομιλίας. Και η ομιλία αποτυπώνεται με σύμβολα: εικονογράμματα ή αλφάβητα. 

          Ο πασίγνωστος διπλός πέλεκυς της Μινωικής Κρήτης (ο οποίος, σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Paul Faure, προέρχεται από τη Β.Δ. Μικρά Ασία και συνδέεται με τον μύθο της Τενέδου) λέγεται “λάβρυς, (η)”. Η πανάρχαια αυτή λέξη προέρχεται από την Καρία της ανατολικής Μεσογείου και αποτελεί τη ρίζα της έννοιας “λαβύρινθος” -δηλαδή το μυθικό οικοδόμημα του Δαίδαλου στην Κνωσό, που θεωρούνταν κατοικία του Μινώταυρου. 

          Οι “οδεύσεις” του λαβύρινθου που οδηγούν  από την περίμετρο προς το κέντρο είναι σπειροειδείς και σχηματίζουν συνήθως 7 ομόκεντρες διαδρομές. Έτσι δημιουργήθηκε το ιδεόγραμμα της έννοιας “πόλη”, που βρίσκουμε σε αρχαία νομίσματα της Κρήτης, αλλά και της Πύλου.

labryscretanlabyrinth

http://autochthonesellhnes.blogspot.gr/2013/08/blog-post_8381.html http://www.labyrinthina.com/labyrinths-myth-history.html

          Ο μύθος της Αριάδνης υπάρχει με διάφορες παραλλαγές. Στη Μεσόγειο τον συναντάμε στην Ισπανία, αλλά και στους Ετρούσκους (βλ. επόμενη εικόνα με “λαβυρινθοειδή” χορό που αναφέρεται στον Τρωικό πόλεμο), ενώ σύγχρονοι ερευνητές [Jung & Kerenyi] υποστηρίζουν ότι ο λαβύρινθος είναι μία σημαντική αρχετυπική παράσταση, η οποία διατυπώνει βιώματα και ερωτηματικά που βρίσκονται στο μεταφυσικό επίπεδο της αρχέγονης σκέψης: Συμβολίζει την πρώτη επαφή με το ασυνείδητο, όταν αρχίζει η πορεία προς την εξατομίκευση.

          Είναι οι περιπλανήσεις του Ήρωα για την ανακάλυψη του εαυτού του και του κέντρου της ύπαρξής του. Ένας δρόμος κοπιώδης, γεμάτος κινδύνους που ελλοχεύουν στο εφήμερο και στο απατηλό. Μία τελετουργική μετάβαση από τη βέβηλη πραγματικότητα στην ιερή αιωνιότητα. Από το θάνατο προς τη ζωή…

Etruscan Vase Detail

http://teranga-and-sun.blogspot.gr/2014/08/minotaur-fantasies.html

Αργότερα, τον 4ο αι. π.Κ.Π. κατασκευάζονται κτίρια με λαβυρινθώδη θεμέλια, όπως η θόλος της Επιδαύρου. Μελέτες αναφέρουν αστρονομικές ερμηνείες στη διαρρύθμιση των υπογείων ή του δαπέδου της.

551675_392910437428697_1438239361_nimages

http://erevnw.blogspot.gr/2013/10/blog-post_9390.html

https://estudogeral.sib.uc.pt/bitstream/10316/3744/1/As%20Medita%C3%A7%C3%B5es%20de%20D%C3%A9dalo.pdf

          Το σχήμα του λαβύρινθου  στους αρχαϊκούς πολιτισμούς διέπεται από κατασκευαστικές νομοτέλειες: ενώ ο κύκλος συμβολίζει τον κόσμο στην ευρύτερη εξελικτική του έννοια, το τετράγωνο (βλ. επόμενο ρωμαϊκό σχήμα) εκφράζει την παγκόσμια τάξη που προκύπτει με τη θεϊκή ή την ανθρώπινη παρέμβαση.

          Ο συμβολισμός της λυτρωτικής πορείας προς το κέντρο, ξεκινώντας από αυτές τις αρχαϊκές μνήμες, θα καθιερωθεί -πολύ μεταγενέστερα- στην Καθολική Εκκλησία και θα αποτυπωθεί πολεοδομικά, αλλά και στην αναγεννησιακή κηποτεχνική, όπου το δένδρο παύει να ερμηνεύεται ως “κοσμικό”, και φέρει την έννοια της “γνώσης”.

          Άλλωστε, και το μυθολογικό πλαίσιο του Μινωικού λαβυρίνθου: “Δαίδαλος-Ίκαρος / Πασιφάη-Μινώρταυρος & Θησέας-Αριάδνη”, λειτουργεί ως αλληγορία της απελευθέρωσης του ανθρώπου από τα δεσμά της άγνοιας.

pompeii-labyrinthe-graffito-ad79hever-castle-attractions-mazes-yew-maze-1020x599

http://cover-magazine.com/wp-content/uploads/2013/03/pompeii-labyrinthe-graffito-ad79.jpg http://www.hevercastle.co.uk/hever-attractions/the-mazes/

          Το σύμβολο του λαβύρινθου υπάρχει με διάφορες παραλλαγές και σε άλλους πολιτισμούς, όπως στους Κέλτες της Ιρλανδίας, στη Nazca του Περού, αλλά και στην νότια Ινδία, όπου πλαισιώνει έννοιες που συσχετίζονται με τη γονιμότητα, η οποία εξαρτάται από την κίνηση των άστρων.

          Είναι ένας επαναλαμβανόμενος κύκλος ζωής, μία αέναη κοσμογονία. Έτσι, ο λαβύρινθος θεωρήθηκε σε εκείνους τους πολιτισμούς ως ένα ιδεόγραμμα της πορείας του Ήλιου και των πλανητών, το οποίο έπαιρνε -κι εξακολουθεί ανάμεσα στους σύγχρονούς μας ιθαγενείς λαούς- να παίρνει συμβολικές μεταφυσικές προεκτάσεις.

lab_newgrangenascaf8aeead91dd8888fc4ffb5559d16b7fe

http://www.webring.org/l/rd?ring=scottishhistory1;id= http://www.labolab.net/laberintos-de-la-antiguedad/ https://www.pinterest.com/tanglevermont/labyrinths/

          Ένα άλλο -διαφορετικό, αλλά παρόμοιου σχήματος- σύμβολο είναι η σπείρα, η οποία συναντάται παγκοσμίως, και βρίσκεται σε αφθονία στον Αιγαιακό πολιτισμό των Κυκλάδων. Το μοτίβο αυτό είναι εμπνευσμένο από τον κόσμο της θάλασσας: θυμίζει τα κύματα, και -σύμφωνα με ορισμένους μελετητές- είναι η σχηματοποίηση του αστερία. Άλλες θεωρίες ερμηνεύουν τη σπείρα ως ηλιακή θεότητα (στην αρχαία Κίνα) ή -στις σύνθετες μορφές της- ως σμήνος άστρων.

          Σύμφωνα με μελέτες του Παν/μίου του Εδιμβούργου, σε πολλά πήλινα τηγανόσχημα σκεύη του κυκλαδικού πολιτισμού υπάρχουν χαράξεις που αναλογούν στον αριθμό των ημερών της ανθρώπινης κύησης. Φαίνεται ότι στην εποχή του Χαλκού συσχέτιζαν την κίνηση της Αφροδίτης με το βιολογικό κύκλο της κύησης. Μεταξύ των άλλων αριθμών, που είναι γραμμένοι με την συμβολική αυτή “γραφή”, οι γυναίκες του Αιγαίου, πιθανώς έβαζαν ένα σημάδι με μία χρωστική ουσία στα έκτυπα τρίγωνα ή στους μηνίσκους που υπάρχουν σε αυτά τα σκεύη, για να παρακολουθήσουν τον κύκλο της έμμηνου ρύσης τους. Με αυτό τον τρόπο, μια γυναίκα μέσα σε 32 ημέρες θα μπορούσε να διαπιστώσει αν είχε μείνει έγκυος, εφόσον είχε καθυστέρηση των έμμηνων και στη συνέχεια να προσδιορίσει τον χρόνο της γέννας. 

Triskelesyros_fry_pan

http://www.icipia.com/about-us/about-icipia/triskele-2/ http://www.greek-thesaurus.gr/cycladic-frying-pan-vessels.html

Για περισσότερη συζήτηση γύρω από θέματα πολιτισμού & για ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών στον χώρο σας, επικοινωνήστε με τον Ηλία Ταμπουράκη & τη Maricela Jiménez Sancho, στα κιν.: 6951614346 & 6939777085

Advertisements

3 responses to “Ταχυδρόμος του Πολιτισμού ! Σύμβολα-Λέξεις-Έννοιες

  1. Pingback: Συγκριτική Μυθολογία: Ένα παραμύθι παγκόσμιο, αλλά όχι παγκοσμιοποιημένο. | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

  2. Pingback: Unesco-gr: Ταξίδι στις γλώσσες των πολιτισμών… | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

  3. Pingback: Ταχυδρόμος του Πολιτισμού ! Ταξίδι στις γλώσσες των πολιτισμών… | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s