Ταχυδρόμος του Πολιτισμού: Η πρωιμότερη ελληνική γραφή

ioniko-kionokrano

http://digitalzoot.blogspot.gr/2013/10/blog-post_31.html

Ο Γερμανός λογοτέχνης και φιλόσοφος Goethe είπε: “Όταν μαθαίνει κανείς μία ξένη γλώσσα, έχει την ευκαιρία να μάθει καλύτερα τη μητρική του.” Ανάμεσα στα μαθήματά μας, λοιπόν, της γερμανικής, πορτογαλικής, αγγλικής ή ισπανικής γλώσσας, ας μελετήσουμε και την πρωιμότερη μορφή της ελληνικής μας μητρικής.

Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας βρίσκεται ένας μικρός τριφυλλόσχημος αμφορέας από τη γεωμετρική περίοδο (έτος 740 π.Κ.Π.), με γραμμική διακόσμηση, που βρέθηκε στον Κεραμεικό της Αθήνας και ο οποίος -με πρώτη ματιά- δεν παρουσιάζει ιδιαίτερο καλλιτεχνικό ενδιαφέρον, με εξαίρεση το ελαφάκι του κεραμέα-ζωγράφου του Διπύλου, στο λαιμό αυτής της οινοχόης, το οποίο ανανεώνει ριζικά την αρχαϊκή ελληνική αγγειογραφία, εισάγοντας ζωόμορφα -και μετέπειτα ανθρωπόμορφα- μοτίβα.

slide_3

http://images.slideplayer.gr/10/2938521/slides/slide_3.jpg

Εάν, όμως, παρατηρήσουμε πλησιέστερα, θα διαπιστώσουμε ότι ψηλά στο σώμα τού αγγείου υπάρχει ένα προσεκτικά εγχάρακτο έμμετρο στιχούργημα, το οποίο συνδέεται λεξιλογικά και συντακτικά με τα ομηρικά έπη. Αυτή, λοιπόν, η επιγραφή της Οινοχόης του Διπύλου, είναι η πρωιμότερη σε ελληνικό (αττικό) αλφάβητο, γραμμένη “επί τα λαιά”, δηλαδή από τα δεξιά προς τα αριστερά και σε συνεχή γραφή.

6-5

http://www.archaiologia.gr/blog/issue/

Λόγω σπανιότητας του αλφαβητισμού στην ελληνική κοινωνία εκείνης της εποχής, η ύπαρξη γραφής στο αγγείο αυτό του 8ου αι. π.Κ.Π. χαρακτήριζε τη σχέση του κατόχου του με τον κόσμο του πνεύματος. Ας προσπαθήσουμε να διαβάσουμε την επιγραφή:

5_4

https://www.google.gr/search?q=%CE%

(Η)ΟΣ ΝΥΝ ΟΡΧΕΣΤΟΝ ΠΑΝΤΟΝ ΑΤΑΛΟΤΑΤΑ ΠΑΙΖΕΙ ΤΟ ΤΟΔΕ [Κ-Ν…]

που σημαίνει: “(Την οινοχόη) αυτή θα λάβει ο χορευτής που θα χορέψει πιο χαριτωμένα απ’ όλους.”

Για να διαβάσουμε αυτήν την πανάρχαια πρόταση/κείμενο, χρειαζόμαστε γνώσεις παλαιογραφίας / επιγραφικής: όπως βλέπουμε, το γράμμα Ε παριστάνει και το Η (ΟΡΧΕΣΤΟΝ= ορχηστών), ενώ το Ο παριστάνει και το Ω [και το ΟΥ] (ΠΑΝΤΟΝ = πάντων). Το γράμμα Η δεν απέδιδε σε εκείνη την περίοδο το Η (αυτό θα γινόταν μόλις το έτος 403 π.Χ. επί άρχοντος Ευκλείδου, με την εισαγωγή του αλφαβήτου της Μιλήτου), αλλά αναπαριστά το δασύ πνεύμα της αναφορικής αντωνυμίας hος (ὅς). Τα τελευταία γράμματα [ΚΜΝ…] είχαν πιθανόν προστεθεί ανεπιτυχώς από τον κάτοχο και όχι από τον κεραμέα.

Πρόκειται, επομένως, για ένα έπαθλο που δόθηκε σε διαγωνισμό χορού της αρχαϊκής Αθήνας, το οποίο μας αφηγείται μία από τις παλαιότερες ιστορίες της καθημερινότητας του τόπου μας…

Για περισσότερη συζήτηση γύρω από τις γλώσσες & τον πολιτισμό, επικοινωνήστε μαζί μας:

ιδιαίτερα μαθήματα γλωσσών στον χώρο σας, Ηλίας Ταμπουράκης, κιν.: 6951614346

Advertisements

6 responses to “Ταχυδρόμος του Πολιτισμού: Η πρωιμότερη ελληνική γραφή

  1. Pingback: Άγνωστες πλευρές της Ισπανίας | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

  2. Pingback: Unesco: Οι 31 χώρες που υπάρχει λόγος να επισκεφτούμε! | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

  3. Pingback: Unesco-gr: Ταξίδι στις γλώσσες των πολιτισμών… | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

  4. Pingback: Ταχυδρόμος του Πολιτισμού ! Ταξίδι στις γλώσσες των πολιτισμών… | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

  5. Pingback: Γοητεία της Ανατολίτικης Παλαιογραφίας | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

  6. Pingback: Μεθοδολογία ! Μαθαίνω γλώσσα: Αλήθειες & Μύθοι… | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s