Ταχυδρόμος του Πολιτισμού ! Γλώσσες: Τα ευγενή υλικά του λόγου.

logo-ps6

http://per-storemyr.net/2012/10/07/

Ο άνθρωπος ζωγράφιζε τις επιθυμίες του, τα όνειρα της ζωής του πάνω σε ιερούς βράχους -σε πέτρες με ψυχή-, ελπίζοντας ότι έτσι θα πραγματοποιούνταν. Τάρανδοι από την Alta της Νορβηγικής Λαπωνίας, ταύροι από την Altamira της Ισπανίας, άλογα από το Lascaux της Γαλλίας, παρουσιάζουν ένα “θέατρο σκιών” της απόμακρης αρχαιότητας.

alta_04

http://perstoremyr.files.wordpress.com/2012/10/alta_04.jpg

Όσο οι κοινωνίες εξελίσσονταν, (κι αναζητούσαν την πολυτέλεια, για να αναδεικνύουν την… ανωτερότητά τους), τα υλικά γινόταν ολοένα και περισσότερο “ευγενή”, όπως το ελεφαντόδοντο, με το  οποίο έφτιαχναν στη Μεσοποταμία σφραγιδόλιθους, που επικύρωναν τον λόγο του βασιλιά.

Gebel_el-Arak

http://www.ancient-wisdom.co.uk/Ghizawho.htm

Ο λόγος, με τη διττή έννοια της λογικής και της ομιλίας (αναπόσπαστο συστατικό το ένα του άλλου), αποτυπωνόταν με οστέινο “κάλαμο” σε πινακίδες από τον πηλό του Ευφράτη.

IF2

http://www.ashmus.ox.ac.uk/ash/amps/iraq-navel/writing/1951-36.htm

http://www2.uncp.edu/home/acurtis/Courses/ResourcesForCourses/Writing/WritingHistory.html

Λέει ο Felipe Fernández Armesto (του Παν/μίου της Οξφόρδης) ότι ο κάθε πολιτισμός αναπτύχθηκε με ο,τι του παρείχε η Φύση στην οποία ζούσε. Όσο ευτελείς κι αν ήταν οι προσφορές εκείνες της Φύσης, ο Άνθρωπος παρέμενε πάντα δημιουργικός. Από ένα υδρόβιο φυτό του Νείλου, έφτιαχναν παπύρους για να γράφουν (ή να ζωγραφίζουν) την ιστορία των βασιλείων τους, της Άνω και της Κάτω Αιγύπτου.

pLouvreE32847

http://orienteantigo.blogspot.gr/2010/04/cancer-in-ancient-egypt-new-medical.html

Ένα φυσικό προϊόν μπορεί να στηρίξει μία ολόκληρη οικοτεχνία. Για χάρη του ο άνθρωπος εφευρίσκει εργαλεία κι επινοεί τέχνες και τεχνικές, όπως το σύστημα  γραφής των αρχαίων Αιγυπτίων.

c76c8dd21c56cfbb7460ffe6cdbb2241

https://www.pinterest.com/pin/205054589254057976/

Αυτά, λοιπόν, τα προϊόντα της φύσης στήριζαν πλήρως τον άνθρωπο: με τα οστά -κατάλοιπα της διατροφής τους- έφτιαχναν πινακίδες, πάνω στις οποίες σημείωναν τους κύκλους του Σύμπαντος, το πρώτο ημερολόγιο της Ανθρωπότητας. Κάποιες κοινωνίες, όμως, έχουν ζήσει σε πολιτισμούς ετεροχρονικούς: τον 19. αι. μ.Χ., κι ενώ η Ευρώπη έβαινε προς ένα μέλλον με βήματα στο φεγγάρι, οι Λάπωνες χάραζαν ρούνες (γράμματα) σε κόκαλα ζώων.

4bae3a7c4c1abd07341ca1cab3cc933d

https://www.pinterest.com/pin/106256872431413926/

Πολύ νωρίτερα, στην Κίνα της δυναστείας Χαν -2 αι. π.Χ. – 3 αι. μ.Χ- τα εικονογράμματα γίνονται ιδεογράμματα και σχηματίζουν rebus, δηλ. λειτουργούν ως ακροστιχίδες (κρατώντας τον ήχο της πρωταρχικής λέξης που συμβόλιζαν), αλλά σχηματίζουν νέες έννοιες σε συνδυασμό μεταξύ τους. Παράλληλα, όμως, ανέπτυσσαν και ύφος καλλιγραφίας -διαφορετικό για κάθε εποχή και για κάθε είδος κειμένου- δημιουργημένα το καθένα με διαφορετικά πινέλα.

3images

http://onlinechinatourschina.blogspot.gr/2011/10/ancient-chinese-calligraphy.html

Κάποιοι σκέφτηκαν να πειραματιστούν και με άλλα υλικά, και κατασκεύασαν ξύλινα βιβλία, πτυσσόμενα!

640px-Bamboo_book_-_binding_-_UCR

http://en.wikipedia.org/wiki/Bookbinding#mediaviewer/File:Bamboo_book_-_binding_-_UCR.jpg

Κι η σκέψη αυτή εξελίχθηκε, και προσαρμόστηκε στη Φύση των χωρών της Άπω Ανατολής, όπου τα βιβλία με τις Βέδδες στην Σανσκριτική γραφή Pali της Κεϋλάνης, παρέμειναν πτυσσόμενα, αλλά έγιναν πιο ελαφριά, από φύλλα φοίνικα. Τα πέρασαν και σ’ ένα σχοινί -σαν εκείνο που οι θεοί του Ινδουισμού είχαν κρεμάσει το Ντεβανάγκαρι -τα ιερά τους γράμματα.

manuscript2

http://www.seasite.niu.edu/lao/Lao_overview/general_lao.htm

Μπορεί, βέβαια, ο Βουδισμός κι ο Ινδουισμός να διδάσκουν την απλότητα, την απελευθέρωση από τα υλικά αγαθά, όμως στο άλλο ημισφαίριο της Γης, στην Ευρώπη, στις κοινωνίες του ατομικισμού, ο άνθρωπος προσδίδει σε ορισμένα υλικά ευγενή χαρακτηριστικά, προκειμένου αυτά  να υπογραμμίσουν, να τονίσουν την ευγενή του καταγωγή, όπως συνέβη με αυτές τις χρυσές πινακίδες των Ετρούσκων.

0001140239

http://www.utexas.edu/courses/classicaldig/Etruscan/0001140239.jpg

Στην Πέργαμο της Μικράς Ασίας, τη λουσμένη στο φως του Ήλιου, οι φιλόσοφοι έγραψαν σε κατεργασμένα δέρματα, και τους έδωσαν τ’ όνομα του τόπου τους: περγαμηνές τα είπαν. Κι ήταν τότε η περίοδος των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, όταν διακόπηκε το εμπόριο του παπύρου από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.

8416757-ancient-antique-scroll-on-white-background-israel-parchment-writing-ancient

http://www.123rf.com/photo_8416757_ancient-antique-scroll-on-white-background-israel.html

Ήρθε ύστερα ο Μεσαίωνας με τον επτασφράγιστο μυστικισμό του. Κόκκινο κερί με θυρεούς κι επιγραφές έκρυβε έρωτες και μάγια, αποφάσεις πολέμων και σοφία αλχημιστική…

parma-london-1851-seal-1

http://www.polycount.com/forum/showthread.php?t=103454

Κι οι Άραβες έγραφαν τα πανέμορφα, αριστερόστροφα γράμματά τους με καλάμια, κατάλληλα κομμένα για κάθε στυλ καλλιγραφίας:

IFarabic-styles

http://www.ashmus.ox.ac.uk/ash/amps/iraq-navel/writing/1967-122.htm

http://29letters.files.wordpress.com/2007/05/arabic-styles.jpg

Οι λαοί της Μέσης Αμερικής (Μάγια & Αζτέκοι), ζωγράφιζαν τα ιερατικά εικονογράμματά τους σε amatl, επεξεργασμένο φλοιό δέντρου.

M-codex closeup1

http://cookjmex.blogspot.gr/2011/04/guatemala-part-2a-maya-rulers-religion.html

Πιο πέρα, στο Νησί του Πάσχα (στον Ειρηνικό Ωκεανό), οι πολυνησιακής προέλευσης ιθαγενείς χάραζαν τον 12. αι. μ.Χ. σε ξύλινες πινακίδες με μορφή ψαριού (ας μην ξεχνάμε, ο κάθε πολιτισμός δημιουργείται με ο,τι του παρέχει η Φύση στην οποία ζει) την εικονογραφική τους παράδοση, που ονόμαζαν ronga-ronga.

2011-easter-island-32

http://globe-trekking.com/en/blog/2011/12/21/mana-move-the-moai/

Την ίδια περίπου εποχή, δημιουργούνται στα μοναστήρια της Ευρώπης τα πρώτα χειρόγραφα -κι έπειτα έντυπα- βιβλία. Σήμερα, πλέον, αυτά αποτελούνται από τα εξής τυπικά χαρακτηριστικά: το χαρτόδετο ή δερματόδετο εξώφυλλο (που μπορεί να είναι και υφασμάτινο, ή σε σπάνιες περιπτώσεις ακόμη και ξύλινο ή μεταλλικό, περιλαμβάνει και το οπισθόφυλλο και τη ράχη. Στο εμπρόσθιο εμφανίζεται το εικαστικό παρασκήνιο με τους τίτλους & το όνομα του συγγραφέα & του εκδότη, με το ανάλογο γλωσσικό προσκήνιο, δηλ. τον γλωσσικό χαρακτήρα. Μέσα στο βιβλίο, βρίσκουμε πρώτη τη σελίδα τίτλου / πνευματικών δικαιωμάτων -που φέρουν τα στοιχεία του συγγραφέα, του εκδότη, του μεταφραστή του επιμελητή, του τυπογράφου, τον αύξοντα αρ. ανατύπωσης & ISBN (International Standard Book Number) κλπ. Η εργογραφία και η σελίδα περιεχομένων είναι επίσης σημαντικά χαρακτηριστικά, όμως το κύριο μέρος του βιβλίου περιλαμβάνει τις υπόλοιπες σελίδες. Στις τελευταίες σελίδες υπάρχει το επίμετρο, οι ευχαριστίες, το λεξιλόγιο και οι διορθώσεις. Η ταξινόμηση αυτή, θα δούμε ότι στην σύγχρονη εποχή θα διαφοροποιηθεί στις ηλεκτρονικές ιστοσελίδες.

oldbook_LargeWide

http://www.sparknotes.com/mindhut/2012/07/05/four-creepy-ancient-magic-books-that-really-exist

Τα πουλιά έπαιξαν κι αυτά τον ρόλο  τους στην ιστορία της γραφής, προσφέροντας στην Ανθρωπότητα τα φτερά τους -τον πρόδρομο της πένας!…

7649d4eeeb08b9df5cc63d5b64537b44parkerduofold3

https://www.pinterest.com/Cabinetdecurios/feather-quill/    http://jimsworldandwelcometoit.files.wordpress.com/2012/08/parkerduofold3.jpg

Πριν από τον Γουτεμβέργιο, οι Κινέζοι είχαν εφεύρει τα κινητά στοιχεία τυπογραφίας!

OLYMPUS DIGITAL CAMERAmokpan_pic_eng

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c6/Metal_movable_type_edit.jpg

http://www.korea.net/AboutKorea/Korea-at-a-Glance/History

Από την άλλη πλευρά του Ειρηνικού Ωκεανού, οι Ίνκας -σις Άνδεις της Ν. Αμερικής-, τον 13-16. αι. μ.Χ., δεν είχαν γραφή, αλλά κατέγραφαν τους θησαυρούς τους (από χρυσάφι και ποίηση) σε σχοινιά από τρίχωμα llama -προβατοκαμήλου των Άνδεων- με κόμπους διαφόρων σχημάτων και πυκνότητας, τους οποίους ψηλάφιζαν τυφλοί qipukamayoqkuna.

Inca_Quipu

http://en.wikipedia.org/wiki/Quipu#mediaviewer/File:Inca_Quipu.jpg

Ώσπου έφτασε ο 20 αιώνας, και τα στοιχεία κινητής τυπογραφίας εξελίχθηκαν σε ατομικές γραφομηχανές -έργα τέχνης, μερικές από αυτές, στα δάχτυλα κομψών γραμματέων…

img-thing

http://www.polyvore.com/antique_trader_final_sale_remington/thing?id=26899718

Η επανάσταση -ειρηνική επανάσταση, όπως και η “Νεολιθική”- έγινε όμως, όταν επινοήθηκε αυτό! (Το αναγνωρίζετε;)

18qwhoeerbt5epng

http://gizmodo.com/the-ballpoint-pen-turns-75-years-old-today-513569668

         Είναι το ballpoint pen -το κοινό μας, πασίγνωστο στυλό “μπικ”. Με αυτό, η παιδεία εξαπλώνεται στη μέση τάξη.

         “Γραφή”, όμως, είναι και το τατουάζ, ακόμη και από χέννα, στο σώμα  των χορευτριών της Ανατολής. (Και τα βήματά τους, ακόμη και οι κινήσεις των ζωγραφισμένων τους χεριών, “γραφή” είναι κι αυτά, ένα είδος λόγου, που μας αφηγείται ιστορίες αληθινές ή φανταστικές…)

45dc6c600689538accaa9794fde2718e

https://www.pinterest.com/pin/393994667374398950/

Λέγαμε, λοιπόν, ότι η ταξινόμηση των στοιχείων του λόγου σε ένα βιβλίο, έχει ήδη αλλάξει στις ηλεκτρονικές ιστοσελίδες της εποχής μας, όπου βρίσκουμε τα πάντα: από στοιχεία για τις βραχογραφίες της προϊστορικής Λαπωνίας με ταράνδους και τα κινέζικα πινέλα καλλιγραφίας, μέχρι τα τελευταία best-sellers με φανταστικές περιπέτειες αρχαιολόγων στη χώρα των Μάγιας, επανεκδόσεις δοκιμίων φιλοσοφίας του Ουμανισμού ή και μελέτες επιστημονικές.

le1700-tablet

http://www.techshout.com/gadgets/2007/27/le1700-tablet-pc-with-writetouch-display-unveiled-by-motion-computing/

Δείτε το ακόλουθο δοκίμιο:

http://www.philologus.gr/1/44—-1450–600-x/78-alfa

Για περισσότερη συζήτηση πάνω σ’ αυτό το θέμα, επικοινωνήστε με τον καθηγητή γλωσσών & μεταφραστή Ηλία Ταμπουράκη, κιν. 6951614346

Advertisements

One response to “Ταχυδρόμος του Πολιτισμού ! Γλώσσες: Τα ευγενή υλικά του λόγου.

  1. Pingback: Μυστήρια της Μεσαιωνικής Παλαιογραφίας | Ιδιαίτερα μαθήματα ξένων γλωσσών

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s